Lęki niemowlaka
Wcześniej czy później musi paść pytanie: jak dalece rodzice powinni narzucać rosnącemu dziecku swe normy i przekonania? Moglibyśmy powiedzieć, że zajmujemy się tu problemem “wychowania”. Słowo to z pewnością przywodzi na myśl kwestie , którą należy się zająć bardziej szczegółowo, mianowicie jak nakłonić dziecko by było mile i czyste, dobre i posłuszne, towarzyskie, obyczajne i tak dalej. Musimy dopuścić do siebie myśl, żę poczucia dobra i zła, jak wielu innych rzeczy, każde niemowlę czy dziecko nabywa w naturalny sposób, zakładając, że przyjmie bez zastrzeżeń pewne warunki środowiskowe. Jest to proces niezwykle złożony, ten rozwój od popędliwości i chęci panowania nad wszystkim i wszystkimi do umiejętności dostosowywania się. Taki rozwój wymaga czasu. Tylko wtedy gdy jesteś przekonany , że warto, pozwolisz by to co musi się zdarzyć, zdarzyło się w odpowiednim czasie. Nadal mówię o niemowlętach lecz trudno jest opisać co czuje taki maluszek w pierwszych miesiącach życia. By to uprościć, spójrzmy teraz na pięcio- czy sześcioletniego chłopca rysującego obrazek. Będzie z pewnością udawał, że jest świadom, tego co się dzieje, chociaż niekoniecznie jest to prawda. Rysuje obrazek. Co się w nim dzieje? Odczuwa pęd do gryzmolenia i bazgrania. To jeszcze nie obrazek. Dba o to, by te pierwotne przyjemności było nadal świeże w jego umyśle, lecz jednocześnie chce wyrazić jakieś myśli i wyrazić je w taki sposób, by były zrozumiałe. Jeśli uda mu się narysować obrazek osiągnie pewnego rodzaju kontrolę. Ta natomiast przynosi mu ogromne zadowolenie. Przeżycia niemowlęcia są podobne do przeżyć tego starszego chłopca, tylko początkowo sa trudniej widoczne. Obrazki w rzeczywistości nie powstają, tak naprawdę nie są to nawet obrazki, lecz drobna współpraca z otoczeniem, którą docenić umie prawdopodobnie jedynie matka niemowlęcia. Niemowlęciu potrzebne jest powiązanie jego fizycznych przeżyć z oddaną, kochająca matką, lecz tak samo pragnie, by ten związek stał się strukturą, w którą może wpisać swe niepokoje. Świat malucha byłby czymś przerażającym , gdyby ie matka, która chroni je przed tym silnym strachem, nieodłącznie związanym z pierwszymi przeżyciami noworodka.